Strona aby działać poprawnie potrzebuje włšczonej obsługi JavaScript i Flash Player Pobierz Flash.
Site requires JavaScript and the Flash Player. Get Flash.
Akcja Katolicka
Krótka Historia Akcji Katolickiej w Muszynie
Akcja Katolicka w Muszynie

Jedną z najbardziej typowych i rozpowszechnionych w Kościele form apostolstwa ludzi świeckich jest obecnie Akcja Katolicka. Jej dzieje są stosunkowo świeżej daty, ale niezmiernie ciekawe.

Niektórzy, co prawda, szukają jej korzeni w początkach kościoła sięgając po teksty Nowego Testamentu, czy dziejów Apostolskich, ale we współczesnym nazewnictwie przez Akcję Katolicką rozumie się działalność świeckich zorganizowaną w ścisłej współpracy z hierarchią dla realizacji apostolskiej misji Kościoła.


Rozumiejąc w tym sensie działalność Akcji Katolickiej, możemy znaleźć przykłady działalności ludzi świeckich we wszystkich okresach historii Kościoła. Jednakże najbardziej bezpośrednie korzenie dzisiejszej Akcji Katolickiej przypadają na czasy po rewolucji francuskiej.

Antykościelne i wrogie wszelkiej religii prądy filozoficzne i myślowe oraz zarządzenia państwowe w tamtych czasach przyczyniły się do odrodzenia, a nawet powstania nowych instytucji i organizacji kościelnych. W pewnym sensie swoistego prawa akcji i reakcji budzą wśród katolików świeckich różne inicjatywy obronne. Tak np. we Włoszech Pio Brunone de Lauterii zakłada "Katolickie Przyjaźnie". Ks. Wincenty Pallotti zakłada w 1835 r. Zjednoczenie Apostolstwa Katolickiego i uzasadnia obowiązek powszechnego apostolstwa wiernych. W różnych krajach powstają oddolnie zrzeszenia, których celem jest obrona Kościoła i tak: we Francji powstaje "La Ligue Catholique", w Niemczech "Katholischer Verein", w Hiszpanii "Associacion de Catolicos".

Sztandar Akcji Katolickiej Diecezji Tarnowskiej

Lata 1848 - 1860 przynosza "istny wyrój" inicjatyw i organizacji katolickich. W rezultacie tak ogromnego oddolnego ruchu świeckich wiernych w roku 1863 mógł się odbyć w Belgii I Międzynarodowy Kongres Katolicki.

Owocem tegoż Kongresu jest bujny rozwój coraz to nowszych organizacji katolickich prawie we wszystkich krajach Europy. Obok organizacji i ruchów o charakterze czysto religijnym powstają związki o charakterze gospodarczo - społecznym, a nawet politycznym. Wobec tak żywiołowo zachodzących zmian społecznych i kulturowych papież nie może milczeć. Ojciec Święty Leon XIII w maju 1891 r wydaje wielka encyklikę społeczną "Rerum novarum".

Jego następca papież Pius X jako pierwszy używa nazwy "Akcja Katolicka" w odniesieniu do wszelkiej działalności apostolskiej świeckich. W 1905 r ukazuje się jego encyklika "Il fermo proposito", w której przedstawione są teologiczne i organizacyjne zasady Akcji Katolickiej.

Sztandar Akcji Katolickiej Diecezji Tarnowskiej

Ale w czasie I wojny światowej i bezpośrednio po niej powstają coraz to nowsze organizacje katolickie. Jedne upadają po krótkiej działalności i na ich miejsce powstają zaraz nowe. Inne trwają zmieniając jedynie cele i zasięg działalności. W takiej sytuacji zaistniał dość poważny chaos. Trudności organizacyjne i zamieszanie wokół działalności apostolskiej wiernych opanował dopiero papież Pius XI i w rzeczy samej to właśnie od niego zaczyna się właściwa historia Akcji Katolickiej we współczesnym rozumieniu.

Już w pierwszej encyklice swego pontyfikatu "Urbi arcano Dei" (1922) opisał cel i istotę oraz środki i organizację Akcji Katolickiej. Obowiązek jej zakładania w poszczególnych krajach akcentował do ostatnich dni swojego życia. Nalegał by krajowe episkopaty w miarę lokalnych możliwości i warunków wykonywały jego polecenia w tym zakresie. A istotę Akcji Katolickiej rozumiał "jako uczestnictwo świeckich w apostolstwie hierarchicznym". W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, zanim powołano do życia Akcję Katolicką istniały i działały dość prężnie liczne zrzeszenia religijne i bractwa. One to kształtowały naturalne podłoże dla powstania Akcji Katolickiej.

Trzeba pamiętać że zrzeszenia te powstały w trudnych warunkach życia trzech zaborów, o dość różnych tradycjach, a nawet kulturze.

Wśród takich zrzeszeń katolików świeckich znaczną rolę odgrywały różnego rodzaju bractwa i tzw. "trzecie zakony". Wymienić tu trzeba takie jak : Bractwo św. Józefa, Bractwo Trójcy Przenajświętszej, Bractwo Bożego Ciała, czy Bractwo Męki Pańskiej. Do zrzeszeń powszechnie należały Apostolstwa Modlitwy, Krucjata Eucharystyczna, czy też Bractwo Różańcowe.

"Trzecie zakony" oprócz pracy wychowawczej i praktyk pobożności podejmowały poważne zadania apostolskie w dziedzinie opieki społecznej, pracy trzeźwościowej czy też charytatywnej.

W ukształtowaniu Akcji Katolickiej znaczącą rolę odegrały zrzeszenia inteligencji katolickiej. Najstarszą i największą z nich była "Sodalicja Mariańska", która liczyła w 1930 r 44 110 członków. Sodalicje skupiały ludzi różnych zawodów i środowisk. Od dyrektorów ministerialnych, profesorów szkól wyższych i arystokracji do urzędników i nauczycieli, a nawet kupców. Temu różnorodnemu i barwnemu zbiorowi organizacji kościelnych położyła kres Konferencja Episkopatu Polski, która odbyła się 28 - 30 kwietnia 1929 r w Poznaniu pod przewodnictwem prymasa Augusta kardynała Hlonda. Postanowiono wtedy utworzyć Akcję Katolicką dla całej Polski. Projekt statutu miał przygotować ks. Stanisław Adamski. Statut taki opracowano i przyjęto w lipcu 1930 r we Lwowie., a następnie zatwierdził do papież Pius XI odrębnym pismem 27 listopada 1930 r. Tak więc od strony formalnej od tej właśnie daty liczy się historia Akcji Katolickiej w naszym kraju.

Zaznaczyć trzeba, że była to jak na owe czasy bardzo liczna organizacja. W roku 1939 liczyła ponad 750 tysięcy członków ze wszystkich stanów.

Działalność Akcji Katolickiej przerywa wybuch II wojny światowej i okupacja niemiecka, a potem podporządkowanie ateistycznemu Związkowi Radzieckiemu uniemożliwia podjęcie jakichkolwiek działań.

Akcja Katolicka w Muszynie

Nowy rozdział dziejów Akcji Katolickiej zapoczątkowany został w naszym kraju po zmianach ustrojowych i upadku systemu komunistycznego w 1989 r. Z chwilą ogłoszenia uchwalonego przez Episkopat Polski w 1996 r. Statutu odnowionej Akcji Katolickiej dzieło apostolstwa świeckich w Kościele nabiera nowego kształtu i staje wobec nowych wyzwań jakie niosą ze sobą lata nowego wieku i tysiąclecia w naszym kraju.

Szukając śladów minionych czasów w naszym miasteczku znajdujemy nikłe jeszcze informcje pisane o organizacjach świeckich katolików.

Wiadomym powszechnie jest o istnieniu Bractwa św. Józefa. Więcej o nim pisał ks. Grzegorz Gołyźniak w 1 numerze "Naszego Orędownika" z 1998 r.

Przypomnijmy: Bractwo to w 1690 roku zyskało w Rzymie specjalne odpusty. W roku 1728 szeroko o nim mówi dekret powizytacyjny. W 1763 r. w rękopisie depozytowym wymieniane jest Bractwo św. Józefa w Muszynie. Kto jednak wie, że istniała w miasteczku Krucjata Eucharystyczna?

Nawet najstarsi ludzie dziś już nie pamiętają tej Krucjaty, bo ich pamięć nie sięga już w tak odległe czasy. A jest to rok 1934! Nowo wyświęcony ksiądz Bronisław Krzan zakłada w Muszynie Krucjatę Eucharystyczną, która od początku działa prężnie, bo już po roku działalności ma swój sztandar! W prywatnych zbiorach pewnej rodziny zachowało się "Wezwanie dla Krucyaty Eucharystycznej na I Kongres Eucharystyczny w Tarnowie" Czytamy w nim między innymi "... wzywa się członków krucjaty do udziału..."

Z Muszyny delegatami byli: Michał Świderski, Jędrzej Kmietowicz, Antoni Pańczak i Józef Kosibowicz. Godnym uwagi jest specjalny metalowy znaczek na którym widnieje Kielich z Hostią i krzyż a w otoku napis: "I Kongres Eucharystyczny w Tarnowie 1934".

W kronice parafialnej czytamy takie zdanie zapisane w 1935 r przez ówczesnego proboszcza ks. Józefa Gawora: "Na życzenie księdza Biskupa ks. Proboszcz założył jeszcze przy końcu roku 1935 oddziały Akcji Katolickiej Mężów, Niewiast, Druhen, które sam poprowadził, zaś oddział młodzieńców powierzył ks. Wikaryuszowi" (tekst oryginalny).

Akcja Katolicka działała w Muszynie w oparciu o Katolickie Stowarzyszenie Mężów, Katolickie Stowarzyszenie Niewiast. Oraz Młodzieży Żeńskiej i Męskiej, a więc w oparciu o cztery stany jak to było wtedy w całej Polsce.

Prezesem Katolickiego Stowarzyszenia Mężów w roku 1939 był prof. Jan Śliwa, zastępcą Antoni Medwecki, członkowie komitetu to Jędrzej Kmietowicz i Michał Kałucki.

Jedną z form działalności tego stowarzyszenia była opieka nad licznymi kapliczkami i krzyżami rozsianymi po muszyńskiej ziemi. Wydaje się że dokonano wtedy pierwszej inwentaryzacji kapliczek i krzyży przydrożnych w miasteczku, jednak do dziś nie udało się odnaleźć dokumentacji związanej z tym faktem. Każda kapliczka i każdy krzyż miał tzw. "kuratora". Dla przykładu; Kuratorem kapliczki przy ul. 11 listopada (dziś ul. Grunwaldzka) był Jędrzej Kmietowicz a kapliczki św. Józefa pod Jastrzębikiem - Michał Kałucki. Krzyżem na Malniku opiekował się Franciszek Sikorski. Kapliczkami przy ul Kolejowej (dziś Piłsudskiego) Jan Miczulski i Franciszek Tryszczyła.

Akcja Katolicka w Muszynie

Można więc śmiało zaryzykować stwierdzenie, że dzisiejsza działalność podejmowana przez Akcję Katolicką w Muszynie jest kontynuacją działalności naszych dziadów i ojców. Mimo przerwy spowodowanej wojna i totalitarnym ustrojem trwa jakaś dziwna ciągłość modlitwy i wszelkich starań o chwałę Bożą w naszym miasteczku.

Obecnie w każdy I czwartek miesiąca członkowie Akcji Katolickiej wraz z członkami Róż Różańcowych modlą się Różańcem o powołania kapłańskie i zakonne, modlą się za kapłanów którzy pracowali i pracują w naszej parafii, dla zmarłych o chwałę nieba, a dla żyjących o Boże Błogosławieństwo.

Organizowane są pielgrzymki do Sanktuariów nie tylko Maryjnych, już pewną renomę i rozgłos uzyskała pielgrzymka do Sanktuarium w Litmanovej na Słowacji.

Trzeba też zaznaczyć, że krzyż na Koziejówce stanął w roku 2000 z inicjatywy członków Akcji Katolickiej, tak samo ustawienie tam stacji Drogi Krzyżowej od wejścia na Basztę, aż po ów krzyż na Koziejówce jest zasługą członków Akcji Katolickiej a szczególnie zmarłego niedawno pana Mieczysława Główczyka.

W każdy 3 piątek miesiąca członkowie Akcji Katolickiej wspinają się przez Basztę na Koziejówke odprawiając Drogę Krzyżową, a już szczególnie w Święto Podwyższenia Krzyża - 14 września, czy też w Wielkim Poście. Ciekawostką tu jest fakt uczestniczenia w tej pięknej modlitwie i podążaniu od stacji do stacji pani Wiśniowskiej z ul. Ogrodowej która jak sama mówi ma 95 lat i "bez Drogi Krzyżowej obejść się nie może. Ja tu muszę iść póki mi Pan Bóg zdrowie daje!"Jest ona bez wątpienia najstarszą muszynianką która bez niczyjej pomocy pielgrzymuje na Koziejówkę!

Prezesem i aktywnym działaczem muszyńskiej Akcji Katolickiej jest pan Adam Mazur, który też jest członkiem władz diecezjalnych, do innych wyróżniających się osób w działalności należą pp Hamigowie, pani Migasowa, pan Ziółko, oraz wielu innych zaangażowanych w grupach modlitewnych czy też działalności charytatywnej.

Vitt Kmietowicz


!!! UWAGA !!!
Jeżeli jesteś w posiadaniu zdjęć lub materiałów które mogłyby wzbogacić tą część serwisu, skontaktuj się z nami wysyłając mail na adres: redakcja@parafia.emuszyna.pl

!!! Pomóż nam utrwalić wspomnienia !!!


Strona Główna  ::  Aktualności  ::  Grupy i wspólnoty  ::  Duszpasterze  ::  Multimedia  ::  Linki  ::  Kontakt z nami
Wszelkie prawa zastrzeżone © eMuszyna.pl 2002-2010r.   Opieka techniczna  |  Polityka prywatności  |  Redakcja   

administracja